کتاب دین و قدرت

کتاب “دین و قدرت” با عنوان فرعی “خوانشی نو از حاکمیت”، اثری است از دکتر “محمد شحرور” که از اندیشمندان برجسته ی سوری تبار به حساب می آید. شکی نیست که در جوامع دین دار، مفهوم دین، به عنوان یک عامل تعیین کننده ی قدرت به حساب می رود. خواه افراد دین دار به صورت مستقیم در چنین حکومتی از قدرت برخوردار باشند و خواه ساختارهای قدرت در چنین جامعه ای به وسیله ی دین تعریف شود، در هر صورت رابطه ی بین “دین و قدرت”، رابطه ای پر فراز و نشیب بوده که جایگاه آن در مساله ی حاکمیت قابل بحث است.
آنچه به طور ویژه در بررسی رابطه ی “دین و قدرت” با “خوانشی نو از حاکمیت” زیر ذره بین قرار گرفته، توجه به این مفهوم در پیشینه ی دینی اسلام و مسلمانان می باشد. “محمد شحرور” برای دستیابی به این مهم، مراحل دگرگونی و توسعه ی مفهوم حاکمیت را از عصر جریان اسلام سیاسی که عصر خوارج بوده تا امروز دنبال کرده و با نشان دادن تاثیر خوانش ایدئولوژیک از مفهوم حاکمیت، دیدگاه اسلام گرایان افراطی نظیر “سید قطب” و “ابوالاعلی مودودی” را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهد. این افراد با اعتقاد به این امر که حاکمیت های قراردادی در مقابل حاکمیت الهی قرار دارد و قانون گذاری تنها حقی الهی می باشد، کشتار شهروندان غربی و تکفیر دولت هایشان را جایز شمرده و مسلمانانی را هم که از قوانین وضع شده به وسیله ی دولت هایشان پیروی می کنند، به همان دلایل پیشین به قتل می رسانند. به این ترتیب برای تجزیه و تحلیل این عملکرد، با توضیح سه مفهوم از حاکمیت در کتاب “دین و قدرت” مواجه هستیم. حاکمیت الهی، بشری و الهی-بشری.
“محمد شحرور” در “دین و قدرت” مفاهیم یاد شده را تحت سرفصل های رسالت محمدی، مجازات های جسمانی و بریدن دست و مواردی نظیر اعدام و زنا، سلطه پدر و مادر و جامعه، مفهوم حکم تشریعی در قرآن، خاتمیت و جهان شمولی مورد بررسی قرار می دهد.