نقش پنهان

«نقش پنهان» نخستین رمانی است که در سال 1370 از محمدعلی به چاپ رسید. این رمان را در آن سال نشر قطره منتشر کرد. نخستین رمان محمد علی شاید از حیث مضمون و موضوع شباهت‌هایی به «بوف کور» داشته باشد اما از نظر شکل و معماری هنری به سامان است و ساختاری مدرن و منسجم دارد. در آغاز یکی از بخش‌های نخستین فصل اول کتاب «نقش پنهان»، نویسنده می‌نویسد: «در زندگی هرکس روزهایی هست که هرگز فراموش نمی‌شود. برای من روزی که از رفت و آمدم به کاخ دادگستری و دادگاه و دفتر وکالت نتیجه گرفتم، یکی از این روزهاست.» رمان «نقش پنهان» با تصویر زنگاب سقف از نگاه ناصر شروع می‌شود. رمان از سال‌های پیش از انقلاب شروع و به زمان جنگ ختم می‌شود. ناصر در زمان شاه یکبار برای گفتن جمله‌ای سر کلاس انشا راهی زندان می‌شود. احمد کدخدامنش، بچه محل قدیمی و همشهری پدر ناصر یعنی فتح الله رزاقی که یک دهانه نانوایی در محله سرآسیاب دارد، در بی کاری و بی پولی به دلیل تن پروری رو به فتح‌الله می‌آورد. گرچه پدر ناصر به او پیشنهاد کار می‌دهد اما او به تن پروری عادت کرده و از پدر ناصر با یادآوری زندانی شدن پسرش و مسایل دیگری که بین خودشان گذشته، قصد باج‌خواهی دارد.

پدر ناصر با مشقت و کارگری از پادویی به نانوایی رسیده و نسبت به کدخدامنش وضع مالی خوبی بهس هم زده. در یکی از مراودات میان این دو فتح‌الله با قمه توسط احمد در پیکانی که آن‌ها را به دادگاه می‌برده، به قتل می‌رسد. ناصر پس از قتل پدرش مستأصل می‌شود. از کار در شرکت آوانس(آشنای پدرش) دست می‌کشد و راهی شمال می‌شود و در آن‌جا در مخابرات کار می‌گیرد اما ماندن او در شمال هم دیری نمی‌پاید. در رفت و برگشت‌هایش به دادگاه متوجه می‌شود احمد پارتی دارد و او مانع اعدامش می‌شود. ناصر با تلاش و تقلا آشنایی دست و پا می‌کند، به رییس دادگستری نامه‌ای می‌نویسد و اعدام احمد فرامی‌رسد. اما او پیش از اعدام خودکشی می‌کند.