مثنوی معنوی

تحریرهایی موجز از کتاب مثنوی معنوی

آن یکی افتاد بیهوش و خمید/

چونک در بازار عطاران رسید/

بوی عطرش زد ز عطاران راد/

تا بگردیدش سر و بر جا فتاد/

هم چو مردار اوفتاد او بی خبر/

نیم روز اندر میان ره گذر/

جمع آمد خلق بر وی آن زمان/

جملگان لاحول گو درمان کنان
/
آن یکی کف بر دل او می براند/

وز گلاب آن دیگری بر وی فشاند
/
او نمی دانست کاندر مرتعه/

از گلاب آمد ورا آن واقعه/

آن یکی دستش همی مالید و سر/

وآن دگر کهگل همی آورد تر/

آن بخور عود و شکر زد به هم/

وآن دگر از پوششش می کرد کم/

وآن دگر نبضش که تا چون می جهد/

وان دگر بوی از دهانش می ستد/

تا که می خوردست و یا بنگ و حشیش/

خلق درماندند اندر بیهشیش/

پس خبر بردند خویشان را شتاب/

که فلان افتاده است آن جا خراب/

کس نمی داند که چون مصروع گشت/

یا چه شد کور افتاد از بام طشت
/
یک برادر داشت آن دباغ زفت/

گربز و دانا بیامد زود تفت
/
اندکی سرگین سگ در آستین/

خلق را بشکافت و آمد با حنین/

گفت من رنجش همی دانم ز چیست/

چون سبب دانی دوا کردن جلیست/

چون سبب معلوم نبود مشکلست
/
داروی رنج و در آن صد محملست/

چون بدانستی سبب را سهل شد/

دانش اسباب دفع جهل شد/

گفت با خود هستش اندر مغز و رگ/

توی بر تو بوی آن سرگین سگ
/
تا میان اندر حدث او تا به شب/

غرق دباغیست او روزی طلب
/
پس چنین گفتست جالینوس مه/

آنچ عادت داشت بیمار آنش ده/

کز خلاف عادتست آن رنج او/

پس دوای رنجش از معتاد جو/

چون جعل گشتست از سرگین کشی
/
از گلاب آید جعل را بیهشی/

هم از آن سرگین سگ داروی اوست/

که بدان او را همی معتاد و خوست/

الخبیثات الخبیثین را بخوان/

رو و پشت این سخن را باز دان/

ناصحان او را به عنبر یا گلاب/

می دوا سازند بهر فتح باب
/
مر خبیثان را نسازد طیبات
/
درخور و لایق نباشد ای ثقات/

چون ز عطر وحی کر گشتند و گم/

بد فغانشان که تطیرنا بکم/

رنج و بیماریست ما را این مقال
/
نیست نیکو وعظتان ما را به فال/

گر بیاغازید نصحی آشکار/

ما کنیم آن دم شما را سنگسار
/
ما بلغو و لهو فربه گشته ایم/

در نصیحت خویش را نسرشته ایم/

هست قوت ما دروغ و لاف و لاغ/

شورش معده ست ما را زین بلاغ/

رنج را صدتو و افزون می کنید/

عقل را دارو به افیون می کنید

خلاصه های کوتاه از کتاب مثنوی معنوی