روشنایی های بوهم

کتاب «روشنایی‌های بوهوم»، نمایشنامه‌ای گروتسک به قلم «رامون ماریا دل باید اینکلان» است که در مورد زندگی هنرمندان در اسپانیا است. این نمایشنامه برای اولین‌ بار در سال 1920 منتشر شد و پس از لغو مجوز انتشار آن برای بار دیگر در دهه‌ی 80م منتشر گردید.
طبق گفته‌ی اکثر منتقدان ادبی، این اثر برگرفته از سال‌های پایانی عمر آلخاندرو سلا است که از قدیمی‌ترین دوستان «اینکلان» بوده است. سلا سال‌های پایانی عمر خود را در فقر و تنگدستی گذراند، بینایی خود را از دست داد و با وضعیت نامناسبی از دنیا رفت. نمایشنامه‌ی «روشنایی‌های بوهوم» نگاهی واقع‌بینانه و تلخ به وضعیت هنرمندان در سال‌های سیاه اسپانیا دارد. بوهم نام نحله‌ای ادبی در اسپانیا است که عموم اعضای آن در فقر و تهی‌دستی زندگی کرده‌اند.
این نمایشنامه تک‌پرده و به‌صورت اپیزودیک در 15 صحنه گسترش یافته است. در ابتدای داستان نمایی درونی از زندگی فقیرانه و سیاه مکس استریا نویسنده و شاعر مدرنیست توصیف می‌شود که برگرفته از زندگی آلخاندرو سلا است. مکس استریا و همسر و دخترش تصمیم به یک خودکشی خانوادگی گرفته‌اند که دوست و شریک مکس یعنی دن لاتینو وارد صحنه می‌شود. بعد از اینکه دن لاتینو نظر مکس استویا را نسبت به خودکشی تغییر می‌دهد هر دو رهسپار خیابان‌های پر از سیاهی مادرید می‌شوند تا روزنه‌ی امیدی در استبداد و ظلم حکومتی اسپانیا پیدا کنند.
صحنه‌های بعدی با ورود اشخاص زیادی دنبال می‌شوند که هرکدام نماینده‌ی تیپی خاص از افراد جامعه هستند. نویسنده در بطن گفتگوهای شکل‌گرفته بین مکس استویا و شخصیت‌های مختلف، حقایق دردآوری از جامعه‌ی فاسد و روبه‌زوال را ترسیم می‌کند. اینکلان شکل روایت‌گری خود را گروتسک عنوان کرده است و معنایش را بهره‌گیری از المان‌های کمدی در بطن تراژدی تعریف کرده است.
داستان در ادامه دچار اوج و فرود بسیار حساب شده‌ای می‌شود و در نهایت مخاطب را در بهت و یأس تنها می‌گذارد. احساسی که برآمده از درامی تراژدی کمدی است و نویسنده آن را چیزی شبیه به آثار شکسپیر توصیف کرده است.
نمایشنامه‌‌های اینکلان و مخصوصا «روشنایی‌های بوهوم» علی‌رغم داستان جذاب و شخصیت‌های واقعی، اجراهای کمی را صحنه‌ی تئاتر رقم زده‌اند؛ چراکه از پیچیدگی‌های بسیار در متن و روایت برخوردارند. مطالعه‌ی این نمایشنامه برای طرفدارن کمدی تلخ جالب‌توجه خواهد بود.