دستور سخن

کتاب دستور سخن به دو بخش اصلی تقسیم شده است: بخش «قواعد» و بخش «فهرست ها». در بخش اوّل، دویست قاعده ی دستوری زبان فارسی به ترتیب و تفکیک و با شماره گذاری و همراه با ذکر مثال و نقل شواهد آمده است و بخش دوم مجموعه ای ست از پنج فهرست اصطلاحات فارسی و عربی که به گفته ی میرزا حبیب، «منشیان و مترسّلان را به کار خواهد آمد و محتاج به تعلیم و تعلّم خاص نیست.» شامل: «اصطلاحات عربی متداول در فارسی»، «معادل های فارسی برای بعضی از لغات متداول عربی»، «اصطلاحات و استعارات فارسی»، «ضرب المثل ها و تعبیرات مشهور فارسی» و «ضرب المثل ها و تعبیرات عربی متداول در فارسی». این کتاب در بیشتر کتاب های دستور زبان که بعد از آن نوشته شده، تأثیر گذاشته امّا هیچ یک از نویسندگان این کتاب ها قدر و منزلت آن را چنان که باید و شاید نشناختند و دین خودشان را نسبت به او ادا نکردند.