کتاب اربابان جدید جهان

کتاب «اربابان جدید جهان: پشت پرده مخملین جلد 3» نوشته جان پیلجر، دریچه‌ای بی‌پرده به سازوکارهای قدرت جهانی است؛ آن‌هم نه در سطح دولت‌ها و سیاستمداران، بلکه از منظر اقتصاد جهانی، شرکت‌های چندملیتی و نهادهایی که در ظاهر بی‌طرف جلوه می‌کنند اما در عمل، به بازتولید نابرابری و سرکوب کمک می‌کنند. پیلجر، روزنامه‌نگاری که کارنامه‌اش سرشار از گزارش‌های میدانی و افشاگری‌های سیاسی است، در این کتاب تلاش می‌کند نشان دهد چگونه چهره‌های واقعی قدرت در جهان امروز، دیگر سیاستمداران نیستند، بلکه مدیران بانک جهانی، صندوق بین‌المللی پول و مدیران عامل شرکت‌های بزرگ‌اند. کتاب از اندونزی آغاز می‌شود؛ کشوری که در دهه ۶۰ میلادی شاهد یکی از خونین‌ترین سرکوب‌های ضدچپ در قرن بیستم بود. پیلجر با بررسی دقیق نقش ایالات متحده، بریتانیا، و شرکت‌های غربی در حمایت از رژیم سوهارتو، پرده از همدستی میان قدرت‌های جهانی و حکومت‌های استبدادی برمی‌دارد. نکته‌ای که او بارها بر آن تأکید می‌کند، این است که این حمایت‌ها نه از سر جهل یا اشتباه، بلکه آگاهانه و در راستای منافع اقتصادی انجام شده‌اند. شرکت‌هایی مانند BP و فری‌پورت، در حالی به منابع عظیم اندونزی دست یافتند که میلیون‌ها نفر در فقر مطلق زندگی می‌کردند و هرگونه اعتراض با خشونت پاسخ داده می‌شد. در بخش‌هایی از کتاب، نویسنده به سراغ نقش رسانه‌ها می‌رود؛ رسانه‌هایی که به گفته او، نه تنها واقعیت را بازتاب نمی‌دهند، بلکه آن را تحریف می‌کنند یا در بسیاری از موارد، سکوت می‌کنند. پیلجر شرح می‌دهد که چگونه فجایع انسانی، غارت منابع و نقض گسترده حقوق بشر، به دلیل منافع مشترک شرکت‌های رسانه‌ای و صاحبان سرمایه، به حاشیه رانده می‌شوند یا هیچ‌گاه به گوش افکار عمومی نمی‌رسند. این بخش از کتاب، تصویری نگران‌کننده از رابطه میان قدرت اقتصادی و روایت‌سازی رسانه‌ای ارائه می‌دهد. در ادامه، نویسنده به تأثیر جهانی‌سازی نئولیبرال بر کشورهای جنوب جهان می‌پردازد. او با نقل تجربه کشورهایی مانند هند و فیلیپین، نشان می‌دهد که چگونه نسخه‌های اقتصادی تحمیلی از سوی نهادهای بین‌المللی، به جای توسعه، فقر و نابرابری گسترده‌تری به بار آورده‌اند. واگذاری خدمات عمومی به بخش خصوصی، کاهش یارانه‌ها، و باز کردن درهای کشورها به روی سرمایه خارجی، در حالی که ظاهرا با هدف رشد اقتصادی انجام می‌شوند، عملا موجب حذف میلیون‌ها نفر از دسترسی به ابتدایی‌ترین حقوق انسانی شده‌اند.
«اربابان جدید جهان» شهادتی است از جهان امروز؛ جهانی که در آن قدرت، چهره‌ای متفاوت به خود گرفته و در پشت شعارهای توسعه، دموکراسی و آزادی، گاه همان چهره‌ی سرکوب و چپاول را حفظ کرده است. این کتاب ذهن مخاطب را به تردید، پرسش‌گری و بازنگری در برداشت‌های رایج از قدرت و عدالت فرو می‌برد.