کتاب 100 سفید

کتاب «۱۰۰ سفید» نوشته کنیا هارا، اثری است که سفیدی را نه به عنوان یک رنگ، بلکه به مثابۀ فلسفه‌ای برای درک زیبایی، سادگی و فضا بررسی می‌کند. هارا در این کتاب، که ترکیبی از جستارهای نظری، عکس‌های تأمل‌برانگیز و نمونه‌های عملی است، خواننده را به سفری معنایی می‌برد تا مفهوم «سفید» را در فرهنگ، طراحی و زندگی روزمره بازکشف کند. این اثر برای طراحان، هنرمندان و هر کسی که به زیبایی‌شناسی شرقی و فلسفه مینیمالیسم علاقه دارد، منبعی الهام‌بخش و آموزنده خواهد بود. قابل ذکر است که عنوان کتاب «100 سفید» به صد نمونه عینی و انتزاعی اشاره دارد که هارا برای توضیح ابعاد مختلف سفیدی انتخاب کرده است. از پارچه‌های کتان گرفته تا برف، از دیوارهای گچی تا فضای خالی در معماری، هر مثال به گونه‌ای مفهوم سفیدی را گسترش می‌دهد. هارا در مقدمۀ کتاب توضیح می‌دهد که سفیدی در فرهنگ ژاپنی، که خود متعلق به آن است، تنها یک رنگ نیست، بلکه نمادی از «امکان» و «خلأ» است؛ فضایی که به بیننده اجازه می‌دهد آن را با تصورات خود پر کند. برخلاف نگاه غربی که سفیدی را گاه به معنای پوچی یا سردی می‌داند، در فلسفه ژاپنی، به ویژه در مفاهیمی مانند «م» (فضای منفی)، سفیدی نمایانگر ظرفیتی نامحدود برای خلق معناست. مثلا کاغذ سفید یک نقاشی سنتی ژاپنی (واشی) تنها پس از کشیدن چند خط ساده، به اثری کامل تبدیل می‌شود. از محصولات برند مجی، برندی که خود نویسنده پایه‌گذار آن بوده است، تا معماری معاصر ژاپن، هارا نمونه‌هایی را بررسی می‌کند که در آن سفیدی نه برای پنهان کردن، بلکه برای آشکارکردن ماهیت مواد و فرم‌ها به کار رفته است. مثلا یک فنجان سفید ساده، توجه را به خطوط منحنی و بافت سرامیک جلب می‌کند. باید اشاره کرد که کتاب با زبانی شاعرانه و در عین حال دقیق نوشته شده است. هارا از اصطلاحات تخصصی طراحی پرهیز نمی‌کند، اما هر مفهوم را با مثال‌های ملموس همراه می‌سازد. صفحات کتاب، با طراحی مینیمال و استفاده از فضای سفید، خود نمونه‌ای از فلسفه مورد بحث هستند. عکس‌های سیاه و سفید و طرح‌های خطی، خواننده را به دیدن دنیا از دریچه نگاه نویسنده دعوت می‌کنند.