کتاب ناسیونالیسم

«ناسیونالیسم» نوشته الی کدوری، متنی اساسی در درک پیدایش، توسعه و تاثیرات ناسیونالیسم در دنیای مدرن است. این کتاب که در سال 1960 منتشر شد، نگاهی عمیق به چگونگی تبدیل ناسیونالیسم به نیروی غالب در اروپا و گسترش آن به سراسر جهان دارد. کدوری با دیدگاهی انتقادی به تحلیل ناسیونالیسم می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه این ایدئولوژی هویت‌ها و مناظر سیاسی را متحول کرد، اما همزمان بی‌ثباتی‌ها و تنش‌های گسترده‌ای نیز به همراه آورد.
کدوری معتقد است که ناسیونالیسم پدیده‌ای قدیمی یا ذاتی نیست، بلکه محصولی مدرن است که تحت شرایط خاص تاریخی در اروپا ظهور کرده است. او ریشه‌های این مفهوم را در ایده‌های فیلسوفان روشنگری و رمانتیسم می‌جوید. برای مثال، کدوری به نقش یوهان گوتفرید هردر، که بر تنوع فرهنگی تاکید داشت، و امانوئل کانت، که ایده‌هایی درباره نویسنده کتاب خودمختاری و اخلاق را ارائه داد، اشاره می‌کند. کدوری همچنین به بررسی نحوه پذیرش ناسیونالیسم در نقاط مختلف جهان و پیوند آن با جنبش‌های استقلال‌طلبی، به ویژه در آفریقا، آسیا و خاورمیانه می‌پردازد. او می‌گوید که ناسیونالیسم ابتدا به عنوان ابزاری برای وحدت و استقلال مطرح شد، اما در موارد زیادی به سیاست‌های طرد، تنش‌های قومی و حتی درگیری‌های خشونت‌آمیز منجر گردید. کدوری در مجموع نگاه بدبینانه‌ای به ناسیونالیسم دارد و آن را آرمانی ناپایدار و تفرقه‌افکن می‌داند. کدوری بر این باور است که ناسیونالیسم دیدگاهی جدید از هویت سیاسی و فردی ارائه کرده است، به طوری که وفاداری به یک ملت را با زبان، فرهنگ و میراث مشترک پیوند می‌دهد. او این مفهوم را به نقد می‌کشد و هشدار می‌دهد که این تاکید بر وحدت فرهنگی، می‌تواند منجر به ظلم علیه اقلیت‌ها و تفرقه درون دولت‌ها شود. همچنین، کدوری به پارادوکس اخلاقی ناسیونالیسم اشاره می‌کند. او می‌گوید در حالی که ناسیونالیسم به عنوان نیرویی برای خودمختاری و حق حاکمیت نقد و بررسی می‌شود، در بسیاری موارد به رژیم‌های استبدادی و تغییرات اجتماعی شدید منجر می‌گردد. کدوری به ویژه بر نقش ناسیونالیسم در ایجاد تنش و تضعیف اصول دموکراتیک تاکید می‌کند و خوانندگان را از تلقی ناسیونالیسم به عنوان نیرویی جهانی و سودمند بازمی‌دارد.
«ناسیونالیسم» الی کدوری به عنوان متنی ارزشمند و تاثیرگذار در زمینه ایدئولوژی سیاسی و روابط بین‌الملل شناخته می‌شود. دیدگاه انتقادی او به ویژه در کشورهای پسااستعماری، که گاه استقلال به جای وحدت، به حکومت‌های استبدادی و مناقشات فرقه‌ای منجر شد، مرتبط و پرمفهوم است. این کتاب همچنان به عنوان نقدی قوی از ناسیونالیسم باقی می‌ماند و مخاطبانش را به درک پیچیدگی‌های اتحاد ملی و چالش‌های جمعیتی در ساخت هویت ملی فرا می‌خواند. برای علاقه‌مندان به فلسفه سیاسی و تاریخ، این اثر دریچه‌ای به پیامدهای گاه ناخواسته و پیچیده جنبش‌های ملی‌گرایانه می‌گشاید.