کتاب مبارز: تاریخچه فوتبال علیه فاشیسم

«مبارز: تاریخچه فوتبال علیه فاشیسم» نوشته کریس لی، تاریخچه‌ای از نقش فوتبال در مبارزه با فاشیسم و جنبش‌های راست‌گرای افراطی در قرن بیستم است. این کتاب نشان می‌دهد که فوتبال، فراتر از یک ورزش، به‌عنوان ابزاری برای مقاومت در برابر رژیم‌های دیکتاتوری و فاشیستی در تاریخ عمل کرده است. کریس لی با استفاده از داستان‌های تاریخی مختلف، تلاش کرده تا مبارزات فوتبالیست‌ها و هواداران را که در دوران جنگ جهانی دوم و در برابر دیکتاتورهایی مانند موسولینی، هیتلر و فرانکو مقاومت کردند، شرح دهد.
یکی از بخش‌های کلیدی کتاب به ماجرای مقاومت فوتبالی در دوران جنگ جهانی دوم می‌پردازد، زمانی که بسیاری از کشورهای اشغال‌شده مانند فرانسه، هلند و یوگسلاوی تحت سلطه نازی‌ها قرار داشتند. لی از داستان‌های مقاومتی می‌گوید که در آن فوتبالیست‌ها و هواداران نه تنها با رژیم‌های فاشیستی روبه‌رو شدند بلکه بعضا جان خود را برای مبارزه با آن‌ها از دست دادند. برای مثال در اوکراین، یک تیم فوتبال از نانوایان در برابر سربازان نازی بازی کردند و با پیروزی در این مسابقه، از انجام سلام نازی خودداری کردند، که در نهایت به بازداشت و مرگ تعدادی از بازیکنان منجر شد.
کتاب همچنین به تقاطع فوتبال و سیاست می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه رژیم‌های فاشیستی از فوتبال به‌عنوان ابزاری برای تبلیغات ایدئولوژیک استفاده می‌کردند. لی به‌ویژه به دوران جام جهانی 1934 ایتالیا اشاره می‌کند، زمانی که موسولینی از این رویداد برای نمایش قدرت فاشیستی خود بهره می‌برد. در عین حال فوتبالیست‌هایی همچون برونو نری از باشگاه فیورنتینا، با عدم اجرای سلام فاشیستی در مقابل هواداران، این تبلیغات را به چالش کشیدند.
این اثر همچنین به تاریخ‌نگاری و سیاست‌های فوتبال در دهه‌های بعد از جنگ جهانی دوم، به‌ویژه در کشورهای آمریکای لاتین و باشگاه‌های امروزی فوتبال پرداخته و به مبارزات کنونی در برابر افراط‌گرایان در دنیای فوتبال اشاره دارد. این اثر نشان می‌دهد که فوتبال به‌عنوان یک پدیده فرهنگی، همواره درگیر سیاست‌های اجتماعی و تاریخی بوده و به‌عنوان یک ابزار برای مقابله با ظلم و دیکتاتوری عمل کرده است.