کتاب فقر تئوری

“کتاب فقر تئوری” (رصدگاه لغزش ها) این مجموعه کلاسیکی از مقالات است که توسط ادوارد پالمر تامپسون، یکی از مشهورترین افراد سوسیالیست انگلستان، نوشته شده است. این کتاب ارزشمند همچنان به عنوان یکی از متون اصلی در تاریخ تئوری مارکسیستی باقی مانده است. بخش اعظم کتاب به جدل معروف تامپسون علیه لویی آلتوسر و آنچه که او تقلیل گرایی و استبداد ساختارگرایی آلتوسر می داند اختصاص دارد. تامپسون در نثری پر جنب و جوش و نبوغ آمیز، از اندیشه خود علیه گفتمان های رایج دفاع می کند. این اثر که توسط امیرحسین ابراهیم و به همت نشر “آزادمهر” منتشر شده است، شامل سه مقاله با اهمیت قابل توجه می باشد که برای توسعه اندیشه چپ در جهان امروز ضروری بنظر میرسند.

این مقاله، «فقر تئوری: رصدگاه لغزش ها»، حدود 200 صفحه است که آلتوسر و گرایش آلتوسری در نظریه سوسیالیستی را تخریب می کند. تامپسون با بصیرت عالی، بینش و سبک نوشتاری روشن نشان می دهد که چگونه آلتوسر در هر تله ایده آلیستی احتمالی گرفتار شده است در حالی که تلاش می کند مارکسیسمی را حفظ کند که خود مارکس دائما درباره نویسنده کتاب آن هشدار می دهد. تزها و ادعاهای آلتوسر، با همه ژست‌های فلسفی و بازی‌های واژه‌ای‌شان، عمدتا بی‌معنا و اگر نه، کاملا خطرناک آشکار می‌شوند. به ویژه شکست کامل آلتوسر در درک رویه های علم تاریخی به طرز درخشانی نشان داده شده است. خواندن این مقاله برای هر مارکسیست علاقه‌مند به فلسفه و به‌ویژه آنهایی که به ساختارگرایی علاقه دارند، ضروری است.