کتاب فرهنگ اندیشه های سیاسی

کتاب «سیاست و یوتوپیا» گزیده‌ای از یازده مقاله است که از بخش سیاسی مجموعه‌ی پنج‌جلدی «فرهنگ تاریخ اندیشه‌ها» انتخاب شده‌اند. این مقالات هرکدام به‌طور مستقل به بررسی یکی از مفاهیم کلیدی در تاریخ فلسفه سیاسی می‌پردازند. هر مدخل توسط پژوهشگری نوشته شده که در حوزه‌ی موضوع مقاله تخصص دارد. متن‌ها از نظر ساختار علمی به‌گونه‌ای تدوین شده‌اند که بتوان از آن‌ها برای مطالعه‌ی ریشه‌ها و تحولات مفهومی اندیشه‌های سیاسی استفاده کرد، بدون آنکه به روایت تاریخی خطی یا دیدگاه خاصی متکی باشند.
در میان مفاهیم مورد بررسی در این مجموعه، موضوعاتی مانند یوتوپیا، لیبرالیسم، مارکسیسم و توتالیتاریسم جایگاه محوری دارند. برای مثال، مدخل مربوط به مارکسیسم را سیدنی هوک نوشته و در آن به پایه‌های فلسفی، تحولات تاریخی و تأثیرات سیاسی آن پرداخته است. کارل دیتریش براخر نیز مفهوم توتالیتاریسم را تحلیل کرده و آن را در بستر قرن بیستم بررسی کرده است. مدخل مربوط به لیبرالیسم به قلم جان پلامناتز به روند شکل‌گیری و بازتعریف این مفهوم در جریان تحولات سیاسی مدرن می‌پردازد. هر مقاله، علاوه بر تعریف و توضیح مفهومی، زمینه‌های فکری و تاریخی هر اندیشه را نیز مورد توجه قرار می‌دهد.
اگرچه عنوان کتاب «سیاست و یوتوپیا» است، اما محتوای آن گسترده‌تر از آن است و طیف وسیعی از مباحث مربوط به اندیشه سیاسی را پوشش می‌دهد. یوتوپیا به‌عنوان یکی از مفاهیم اصلی کتاب، بیشتر در قالب یک ساختار ذهنی بررسی می‌شود که به عنوان ابزاری برای نقد وضعیت موجود و طرح امکان‌های بدیل به کار می‌رود. نویسندگان، ایده‌های سیاسی را به‌جای صورت‌های مجرد، در بستر تاریخی و اجتماعی آن‌ها تحلیل کرده‌اند تا نشان دهند که چگونه این مفاهیم در پاسخ به شرایط خاص شکل گرفته‌اند یا تغییر کرده‌اند. این مجموعه برای مطالعه‌ی تحلیلی تاریخ مفاهیم سیاسی تدوین شده و به‌ویژه مناسب کسانی است که مایل‌اند از سطح تعاریف اولیه عبور کرده و به ریشه‌های فکری و کاربردهای تاریخی هر اندیشه بپردازند. ساختار دایره‌المعارفی اثر باعث می‌شود که هر مقاله را بتوان به‌صورت مستقل مطالعه کرد، ولی در عین حال موضوعات مختلف در آن‌ها از نظر مفهومی به هم مرتبط هستند.