کتاب آینده ذهن

برای پی بردن به عظمت کیهان کافی است نگاهی به آسمان شب بیندازید که میلیاردها ستاره در آن می درخشند. از زمانی که نیاکان ما عظمت آسمان پرستاره را دریافتند تاکنون ما همواره حیرت زده از پرسش های ازلی به آن چشم دوخته ایم: از کجا آمده ایم؟ این جهان چه معنایی در بر دارد؟ برای تأیید پیچیدگی و رازگونه بودن ذهن کافی است در آینه به خود نگاه کنیم و بپرسیم در پس نگاه ما چیست؟

به علم انتقاد می کنند که درک هر چیزی را منوط به از میان بردن راز و جادوی آن می کند. علم با پرده برداشتن از رازهای ذهن آن را به مسئله ای عادی و پیش پاافتاده تبدیل می کند. اما من هرچه بیشتر به پیچیدگی های مغز پی می برم بیشتر شگفت زده می شوم که می بینم دقیق ترین و پیچیده ترین پدیده کیهان در سر ما جا گرفته است. به گفته دکتر دیوید ایگلمن: «مغز چه شاهکار حیرت آوری است و ما چقدر خوش اقبالیم که به نسلی تعلق داریم که از فناوری و اراده لازم برای تحقیق درباره آن برخوردار است. مغز شگفت آورترین چیزی است که تاکنون در کیهان کشف شده و در واقع خود ماست.» بنابراین هرچه بیشتر آن را بشناسیم، بیشتر حیرت خواهیم کرد.

هرچند حیوانات می توانند فهم مناسبی از موقعیت خود در فضا داشته و تا حدودی در برابر دیگر اعضا هوشیار باشند، معلوم نیست آیا می توانند به طور سازمان یافته برای آینده برنامه ریزی کنند و تصوری از «فردا» داشته باشند یا خیر. بیشتر حیوانات، حتی حیوانات اجتماعی که مجهز به سیستم پیشرفته لیمبیک اند، در برابر موقعیت هایی مثل حضور شکارچی یا جفت های بالقوه بیشتر با تکیه بر غریزه پاسخ می دهند تا برنامه ریزی سازمان یافته برای آینده. مثلا پستانداران در زمستان برنامه خاصی برای خواب زمستانی ندارند و عمدتا بر اساس غریزه به هنگام افت دما به خواب می روند. نوعی حلقه بازخورد برای تنظیم خواب زمستانی وجود دارد. خودآگاهی آن ها تحت شعاع پیام هایی است که از حواس می رسد. هیچ گونه شواهدی دال بر این که آن ها برای فرورفتن به خواب زمستانی طرح ها و نقشه های گوناگونی را بررسی کنند، نداریم. شکارچی ها وقتی از هوش و حیله و راه رفتن آرام و بی صدا برای غافلگیر کردن طعمه استفاده می کنند، در حال پیش بینی آینده اند.