هومو نرانس

زبان، به‌عنوان یکی از اولین ابداعات نژاد بشر، از همان ابتدای شکل‌گیری خود، کاربردها و فواید فراوانی برای انسان‌ها داشته و باعث پیدایش تمدن‌ها و پیشبرد اهداف آنان شده است. با گذر زمان، اگرچه این پدیده وقایع بسیاری را از سر گذارنده و دچار تغییرات غیرقابل‌انکاری همچون افزایش تنوع و تکثر در خود شده است، اما کارکردهای اصلی و اولیه آن همچنان وجود دارند. اموری چون برقراری ارتباط با افراد، انتقال افکار و… نمونه‌هایی از این کارکردهای اساسی‌اند که باوجود گذشت هزاران سال از پیدایش زبان همچنان ثابت باقی‌مانده‌اند. یکی از کاربرهای بنیادین زبان که نقش مهمی در درک محیط اطراف و شناخت آن توسط انسان‌ها دارد، روایت است. نژاد بشر از طریق زبان و خاصیت روایت‌پردازی آن، می‌تواند از طریق یک فرایند نمادین، همه چیز را از صافی ذهن خود گذرانده و آن پدیده را نه بدان شکل که واقعا هست، بلکه آن‌طور که خود می‌فهمد تعریف کند. به دلیل وجود نقش پررنگ روایت و روایتگری به‌عنوان یکی از فواید زبان در زندگی انسان، اندیشمندان و پژوهشگران متعددی به تحقیق و تفحص در جنبه‌های مختلف این پدیده پرداخته و آثار ارزشمندی را پدیده آورده‌اند. کتاب «هومو نرانس» به قلم اسماعیل گزگین، نویسنده و محقق ترکیه‌ای، و ترجمه‌ی بهروز عوض‌پور، یکی از بهترین منابع تألیف‌شده در این حوزه است. در این کتاب به‌خوبی توضیح داده شده که انسان چگونه با برساخت فرهنگ، به شناخت طبیعتی که او را احاطه کرده است می‌پردازد. در ادامه، نویسنده شرح می‌دهد که تنها ابزار بشر در این برساخت زبان و قابلیت روایت‌پردازی است که او به‌وسیله‌ی آن دست به آشنایی‌زدایی و خلق دوباره‌ی همهچیز زده تا از این طریق، ازخودبیگانگی خود با این محیط را جبران کند. وی همچنین با شبیه‌سازی همه‌چیز در نظامی نمادین و نشانه‌محور می‌کوشد تا با تکیه ‌بر یک دانش اسطوره‌شناختی مبتنی بر زبان نمادین و با خلق روایت‌های اسطوره‌ای، تمامی عناصر و المان‌های اطرافش را از نو صاحب معنا کند. مطالعه‌ی این کتاب به دلیل محتوای غنی و قابل‌تأملی که دارد و نثر گیرا و ترجمه‌ی روانش، تجربه‌ای بسیار مفید و سودمند را برای خوانندگان به ارمغان می‌آورد.