کتاب شهیدان مسیحی نجران

«شهیدان مسیحی نجران» اثر خوان پدرو مونفررسالا، کتابی آکادمیک محسوب می‌شود که چشم‌انداز تازه‌ای دربارۀ گزارش‌های تاریخی وقایع پیش از اسلام، با تمرکز بر روایت‌های موجود پیرامون شهدای نجران‌ ارائه می‌دهد. در‌واقع این کتاب بررسی انتقادی گزارش‌های عربی در اینباره است که در‌نهایت، روایت اصلی عربی از شهدای نجران را آشکار می‌کند که تحلیلی تطبیقی از محتوا و ساختار رویدادهای غم‌انگیزی که در منطقۀ عربستان جنوبی رخ داده است، ارائه می‌کند. نویسنده با هدف شناسایی مهم‌ترین جزئیات این وقایع، متن اصلی نسخۀ عربی، یعنی نسخۀ خطی MS Sinaitic Arabic 535 را که شاهد اصلی این وقایع است را مورد بررسی دقیق قرار می‌دهد.
یکی از موضوعات محوری در این کتاب، کاوش در نحوۀ شکل‌گیری و انتقال روایت‌های تاریخی در میان فرهنگ‌ها و زبان‌های مختلف است. در همین راستا، مونفررسالا پیچیدگی‌های انتقال متنی را توضیح داده و تفاوت‌ها و اشتراکات بین تکرارهای مختلف یک واقعۀ تاریخی را برجسته می‌کند. تحلیل وی، فرآیندهای شکل‌گیری حافظۀ تاریخی و ساخت هویت دینی را در دوران پیش از اسلام و اوایل اسلام روشن می‌کند.
این کتاب همچنین به چالش‌های روش‌شناختی می‌پردازد که مورخان در برخورد با گزارش‌های پیش از اسلام با آن‌ها مواجه هستند. مونفررسالا از رویکردی انتقادی حمایت می‌کند که زمینه‌های زبانی، فرهنگی و مذهبی که ذیل آن، روایت‌های تاریخی تولید و حفظ شده‌اند‌ را در نظر می‌گیرد. به همین دلیل، او بر اهمیت تحقیقات بین‌رشته‌ای تأکید می‌کند که از حوزه‌هایی مانند زبان‌شناسی، الهیات و مطالعات دینی برای ارائه‌ی درک دقیق‌تری از گزارش‌های تاریخی استفاده می‌کند. در نتیجه می‌توان گفت که کتاب «شهیدان مسیحی نجران»، نه‌تنها یک مطالعۀ تاریخی، بلکه تأملی بر ماهیت خود تاریخ است. مونفررسالا، مرزهای سنتی تحقیق تاریخی را زیر سوال برده و اذعان می‌کند که تاریخ را می‌توان با بررسی تأثیر متقابل بین سنت‌های روایی مختلف بازتعریف کرد. او استدلال می‌کند که با نگاه‌کردن به تاریخ از دریچه‌های متعدد، می‌توانیم تصویر غنی‌تری از تاریخ به دست آوریم. در نتیجه، این کتاب یک بررسی علمی و نوآورانه در تاریخ پیش از اسلام خاورمیانه محسوب می‌شود که می‌تواند هم برای علاقه‌مندان و هم دانشجویان بسیار مفید باشد.